Vegan Beslenme Ne Kadar Sağlıklı?

4 dakika okuma süresi

Vegan Beslenme Ne Kadar Sağlıklı?

Dünya Vegan Günü'nde vegan beslenmenin sağlığa etkilerini merak ettik ve Daha İyi Yaşam'da sizlerle paylaştık!

Bu yazı Öğretim Görevlisi Murat Günal ekibi tarafından hazırlanmıştır!

Vegan beslenme son birkaç yılda adından söz ettiren, yeni yeni benimsenmeye başlanan bir yaşam tarzı gibi görünse de tarihi milattan önceki yıllara dayanmaktadır. Günümüzde gerek gıda gerek kozmetik gerek tekstil sanayisinde hayvanlara verilen zararın büsbütün gözler önünde olması veganlığı benimseyen kişi sayısını arttırmaktadır.

Vegan yaşam; yani daha çok bilinen vejetaryenliğin daha katı, daha duyarlı hali. Beslenme olarak hayvanlardan elde edilen tüm besinlerin reddedilmesi. Peki vegan beslenme sağlığı nasıl etkiliyor? Savunanı da var, kesinlikle kabul etmeyeni de. Gelin vegan beslenmeyle ilgili gerçeklere beraber bakalım.

Vegan Beslenlenme Gerçekleri

Bilindiği üzere vegan beslenmede hayvansal hiçbir ürün kullanılmıyor; kırmızı et, kümes hayvanları, balık, salam, sosis, sucuk, pastırma gibi işlenmiş etler, süt, yoğurt, peynir, kefir, yumurta, hatta bal dahi tüketilmiyor. Bazı veganlar bitkisel olmasına rağmen Endonezya’daki yağmur ormanlarının yok olması ve orangutanların yaşam alanının elinden alınması düşüncesiyle palm yağını, içerisinde palm yağı bulunan hiçbir ürünü kullanmıyor. Dolayısıyla vegan diyeti sebze, meyve, tam tahıllı besinler, bitkisel yağlar, yağlı tohumlar, kuru baklagiller ve bitkisel kaynaklı proteinlerden zengin bir beslenme hali olarak karşımıza çıkıyor.

vegan

Vegan beslenme uzun ve sağlıklı bir ömür mü sunuyor?

KALP KRİZİ RİSKİNİ ÖNLÜYOR;

Yapılan araştırmalarda vegan beslenme tarzını kabul etmiş kişilerde, vücut ağırlığının daha az olduğu bu durumunda kalp sağlığını olumlu etkilediği, kandaki total kolesterolün ve LDL kolesterol değerlerinin düştüğünü göstermiştir. Diyetle alınan yüksek posanın LDL kolesterol düzeyini düşürdüğü ve kalp sağlığını koruduğu biliniyor. Soya proteini, sebze ve meyveler, yağlı tohumlar, tam tahıllar kalp sağlığını korumaya yardımcı oluyor.

HİPERTANSİYONU ÖNLÜYOR;

Vegan beslenme daha düşük vücut ağırlığı, bol bitkisel kaynaklı besin tüketimine bağlı zengin potasyum, magnezyum ve antioksidanlar sayesinde yüksek tansiyon riski azalıyor.

vegan

DİYABETTEN KORUYOR;

Yapılan çalışmalar kırmızı et tüketiminin, özellikle işlenmiş etler; sosis salam jambon gibi besinlerin diyette varlığının diyabete neden olduğu ortaya konulmuştur. Posa içeriği yüksek olan vegan beslenme, glisemik indeksi düşük ya da orta bir beslenmedir. Bu da kan şekerini dengede tutarak tip2 diyabet riskini azaltmaktadır.

KANSERİ ÖNLÜYOR

Araştırmalara göre veganların kansere yakalanma riski, vegan olmayanlara göre daha azdır. Fazla miktarda kırmızı ve işlenmiş et tüketimi, et pişirme sırasında yapılan kızartma, mangal gibi yöntemler kanser riskini arttırmaktadır. Meyve, sebze tüketiminin diyette fazlaca olması kanserle savaşan antioksidanları da arttırır. Ayrıca yüksek posa sayesinde veganların kolon kanseri riskinin azaldığı da görülmüştür.

vegan

Peki vagan beslenmede madalyonun diğer yüzü nasıl? 

Hayvansal protein kaynakları, bitkisel protein kaynaklarına göre daha kalitelidir. Vegan beslenmede protein ihtiyacı kuru baklagiller, sebzeler, soya, fındık ,fıstık, chia tohumu, karabuğday, kinoa, tofu gibi besinlerden sağlanabilir. Beslenmede kuru baklagiller ve tahılların beraber alınması protein kalitesini neredeyse hayvansal kaynaklı proteinlerin kalitesine ulaştırdığı unutulmamalıdır.  Yeterli tüketimde veganların protein eksikliğinin olmadığı görülmüştür, ancak B12, D vitamini, kalsiyum, demir, omega 3 gibi vücudumuz için çok önemli besin öğeleri eksikliği yaşanabilir.

En çok süt ve süt ürünlerinde bulunan kalsiyum, yeterli alınamayabilir. Kalsiyumdan zengin tahıl gevrekleri, pişmiş soya fasulyesi, badem ezmesi, susam tahini, yeşil yapraklı sebze yemekleri diyette mutlaka bulunmalıdır; ancak hem yeterli gelmemesi hem de yüksek lif, çaydaki fitat, fazla sebze meyve tüketimiyle emiliminin azalması gibi nedenlerle alınan kalsiyumun emilme güçlüğü herkes gibi veganlarda da yaşanabilir. Belli aralıklarla kalsiyum düzeyini kontrol ettirmekte fayda var. Vegan olmayan birçok kişide de eksik olan ve temel kaynağı güneş ışığı olan D vitaminin de kontrolü yapılıp eksikliği durumunda takviye alınmalıdır. Bu kontroller osteoporoz riski yaşamamak için önemlidir.

vegan

Omega 3 eksikliği yaşanıyorsa deride kuruluk, büyüme geriliği, psikolojik problemler, bazı kanser türleri oluşabilir, Ceviz, kanola yağı, soya yağı, keten tohumu ve özellikle chia tohumu omega 3 açısından zengindir. Beslenmede mutlaka yer verilmelidir. Örneğin salatalarınızın üzerine chia tohumu serpmek çok lezzetli ve keyifli olacaktır aynı zamanda su veya soya sütü ile chia pudingi de yapılabilir.

Demir ve B12 eksikliği nedeniyle yorgunluk, unutkanlık, depresyon, halsizlik, iştahsızlık hali oluşabilir.

Vegan Beslenmede Besin Seçimi

Vegan beslenmede en önemli noktalardan biri; doğru besinleri seçmektir. Besin çeşitliliğinin azalması, veganları basit şeker veya gereğinden fazla tahıl tüketimine itebilir. Kolayca ulaşılabildiği, doyurucu ve lezzetli oluşundan dolayı sebze meyve tüketimi ihmali yapılıp tahıllara, hazır gıdalara yönelinmemelidir. Aynı zamanda sebze meyve seçiminde sürekli aynı çeşitler kullanılmamalı diyette çeşitliliğe gidilmelidir.

Veganlık sadece bir beslenme seçimi değil başlı başına bir yaşam tarzıdır. Ancak etik değerlerimiz kadar sağlığımız da kıymetlidir. Vegan yaşamı kabul ediyorsanız bir besleme uzmanına doğru diyetinizi danışmalı, bir hekim kontrolünde gerekiyorsa besin takviyelerini almalısınız.

Dünya Veganlar Günü’nüz kutlu olsun. 

Vegan beslenme ileilgili sizin merak ettikleriniz neler?

BU İÇERİĞE TEPKİ VER!


  • 16
    emoji
  • 14
    emoji
  • emoji
  • emoji
  • emoji
  • emoji
  • emoji

YORUMLAR

Kullanıcı Avatarı